زيرا چنين عقيده‌اى شبهه در معجزه خالده پيامبر صلى الله عليه و آله خواهد بود كه به تواتر براى ما نقل شده است . و ما از اين‌گونه نمونه‌ها زياد داريم ، اهل تحقيق به مصادر مربوطه مراجعه نمايند . « 1 » 3 . ديدگاه واقع گرايانه و حقيقى در سابق گفتيم : دربارهء كتاب كافى سه ديدگاه وجود دارد : اول ، افراطى است كه كتاب كافى را تالى تلو قرآن مىداند و تمام احاديث و روايات آن را درست و قابل اعتماد مىشناسد . دوم ، تفريطى است كه اكثر روايات آن را ضعيف و غيرقابل اعتماد به حساب مىآورد و با بىاعتبارى به محتواى آن مىنگرد . ما در بحث‌هاى گذشته ، هم دلايل اين دو گروه و هم دلايل نادرستى ديدگاه‌هايشان را مورد بررسى قرار داده و روشن ساخته‌ايم و اينك ديدگاه سوم را كه دور از افراط و تفريط بلكه واقع‌گرايانه و حقيقى است ، مورد بررسى قرار مىدهيم : كتاب كافى نيز مانند ديگر كتاب‌هاى فقهى ، كلامى ، فلسفى ، حديثى و . . . است كه به وسيلهء فرد غير معصومى نوشته شده كه امكان خطا و اشتباه در او راه دارد . گر چه نوشته كلينى به خاطر قرب به عهد ائمه عليهم السلام و هم‌عصر بودن با نواب خاصه و در دست داشتن بسيارى از كتب اربعمأة و كمى واسطه ميان او و مآخذى كه حديث را از آنها نقل مىكرده و تلاش شبانه روزى بيست ساله‌اى كه در راه تدوين اين دائرة المعارف عظيم اسلامى متحمل گرديد ، از ويژگى خاصى برخوردار است كه در ديگر نوشته‌ها يا اصلًا وجود ندارد و يا كم رنگ‌تر و در سطحى پايين‌تر است . از اين رو كتاب كافى در ميان دانشمندان اسلامى به خصوص شيعه داراى مكانت خاصى است ولى با اين همه چنين نيست كه تمام مرويات كافى بى چون و چرا درست و مطابق با واقع و دور از اخبار ضعيف و مجعول باشد . درست است او به جهات ياد شده قرائنى در دست

--> ( 1 ) . براى آگاهى بيشتر از نظرات بزرگان دربارهء عدم تحريف قرآن مراجعه شوه به كتاب‌هاى : التحقيق في نفي التحريف ؛ صيانة القرآن من التحريف ؛ آلاء الرحمن ؛ مجمع البيان ؛ البيان ؛ الميزان و . . . .